Felsefe ve Yapay Zekâ Bölümü Hakkında
İbn Haldun Üniversitesi Felsefe ve Yapay Zekâ Bölümü, felsefenin kadim düşünce birikimi ile çağımızın en dönüştürücü teknolojilerinden biri olan yapay zekâyı aynı entelektüel çerçevede ele almayı amaçlayan disiplinlerarası bir programdır. Bölümümüzün temel hedefi, derin düşünebilen, analitik ve eleştirel muhakeme yeteneği gelişmiş; teknolojiyi yalnızca kullanan değil, onun anlamını, sınırlarını ve etkilerini sorgulayabilen bireyler yetiştirmektir.
Bilgisayar bilimlerinin ve yapay zekâ araştırmalarının temelinde yer alan algoritma, mantık ve hesaplama kavramları tarihsel olarak Aristoteles’ten Leibniz’e, İbnü’l-Heysem ve Hârezmî’den Alan Turing’e kadar birçok filozof ve düşünür tarafından ele alınmıştır. Bu tarihsel süreklilik, felsefe ile bilgisayar bilimleri arasındaki derin kavramsal bağı ortaya koymakta; felsefeyi yapay zekânın yalnızca etik bir eşlikçisi değil, kurucu bir düşünsel zemini olarak konumlandırmaktadır.
Bölümümüz, Antik Yunan ve Helenistik düşünceden başlayarak İslam, Batı ve Türk felsefe geleneklerini tarihsel süreklilik içinde ele alırken; bu mirası çağdaş yapay zekâ çalışmaları, bilişsel bilimler, zihin felsefesi, dil felsefesi ve etik tartışmalarla birlikte değerlendirmeyi hedefler. Yunan mirasını yalnızca Batı düşüncesine özgü kılmayan, İslam felsefesini felsefe tarihinin merkezî bir parçası olarak gören yaklaşımımız, geleneksel düşünce birikiminin modern bilim ve teknolojiyle kurabileceği diyaloğa özel önem verir.
Yapay zekâ teknolojileri, insan zekâsı, bilinç, anlam, ahlaki sorumluluk ve toplumsal yapı gibi köklü felsefi soruları yeniden gündeme taşımaktadır. ChatGPT gibi büyük dil modelleri; anlam, referans, yorum ve bağlam gibi meselelerde doğrudan dil felsefesinin kuramsal birikiminden beslenmektedir. Bu bağlamda bölümümüz, yapay zekâyı yalnızca teknik bir ilerleme olarak değil, insan deneyimini ve toplumu dönüştüren felsefi bir mesele olarak ele alır.
Müfredatımız;
İslam felsefesinin oluşum döneminden klasik ve sonrası dönemlerine, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi düşüncesine uzanan geniş bir tarihsel çerçeveye sahiptir. Buna ek olarak yapay zekâ felsefesi, etik, teknoloji politikaları, bilişsel bilimler felsefesi, matematik ve mantık, dil felsefesi ve toplum-teknoloji ilişkilerine odaklanan derslerle öğrencilerimize çağdaş bir perspektif kazandırılır. Böylece öğrenciler, felsefi problemleri hem farklı düşünce gelenekleri hem de güncel teknolojik gelişmeler bağlamında analiz etme yetkinliği edinirler.
Bölümümüzün kazandırdığı yetkinlikler,
Bölümümüz yapay zekânın toplumsal rolü, etik sorunları ve medeniyet tasavvurları üzerindeki etkilerini eleştirel bir bakışla değerlendirebilen, teknik bilgi ile felsefi muhakemeyi bir arada kullanabilen mezunlar yetiştirmeyi amaçlar. Bu doğrultuda öğrencilerimiz, etik muhakeme, kavramsal analiz ve eleştirel düşünme becerilerini; yapay zekâ ve dijital teknolojilerle ilgili temel teknik ve teorik bilgiyle birlikte geliştirme imkânı bulurlar.
İş olanakları
Araştırma odaklı bir bölüm olan Felsefe ve Yapay Zekâ Bölümü, özellikle akademik çalışmalara ilgi duyan öğrenciler için güçlü bir entelektüel zemin sunar. Mezunlarımız; yapay zekâ etiği, teknoloji politikaları, araştırma, eğitim, yayıncılık, editörlük, sivil toplum kuruluşları ve danışmanlık gibi alanlarda kariyer fırsatlarına sahip olabilecekleri gibi, disiplinlerarası düşünme yetenekleri sayesinde hızla gelişen teknoloji dünyasında etkin roller üstlenebilecek donanıma kavuşurlar. Ayrıca öğrencilerimiz, İngilizce ve Arapça başta olmak üzere yabancı dillerde yetkinlik kazanma imkânına da sahiptir.
Felsefe ve Yapay Zekâ Bölümü, teknolojiyi merkeze alan değil; insanı, toplumu ve medeniyeti merkeze alan bir yapay zekâ anlayışının düşünsel temellerini inşa etmeyi hedefler.
